Umowa o dzieło a umowa o roboty budowlane.

miniatura_dach

Wprawdzie rynek budowlany przeżywa stagnację, jednak usługi remontowo – budowlane cieszą się nadal znacznym popytem. Tym bardziej, jeżeli są wykonywane, przez solidne i rzetelne firmy. Na naszym rynku jest wiele małych firm, które słabo prosperują ponieważ najpierw wykonają pracę, a później nie otrzymają wynagrodzenia.  W konsekwencji dochodzi do zawieszenia lub zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, bo Kowalski zalega 5 000 zł, Nowak 3 000 zł a Iksiński 6 000 zł. Pracownikom trzeba wypłacić pensję, opłacić VAT i inne podatki, a czasem jeszcze nawet pokryć zadłużenie w hurtowni za zakupione do inwestycji materiały. Aby dobrze zabezpieczyć interesy firmy należy najpierw zwrócić uwagę na to czy lepiej zawrzeć umowę o dzieło, czy umowę o roboty budowlane. Poniższej przedstawia się podobieństwa i różnice między umowami.

1.    Przedmiot umowy:
a) Umowa o dzieło (art. 627 i następne Kodeksu Cywilnego) – Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. – Dzieło jest zwykle określonym procesem pracy lub twórczości o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy. Dzieło jest w każdym wypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, natomiast ma powstać w przyszłości ściśle określonej. Przyszły rezultat stanowiący przedmiot umowy o dzieło musi być z góry przewidziany i określony, przy użyciu w szczególności obiektywnych jednostek metrycznych, przez zestawienie z istniejącym wzorem, z wykorzystaniem planów, rysunków czy też przez opis

b) Umowa o roboty budowlane (art. 646 i następne Kodeksu Cywilnego) – Wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

2.  Wynagrodzenie:
a)  Umowa o dzieło – kosztorysowe – przez  kreślenie podstaw do jego ustalenia (np. 10 zł za m2 pomalowanej ściany).Możliwość podwyższenia wynagrodzenia; – ryczałtowe – jedna cena za całe dzieło – brak możliwości podniesienia wynagrodzenia
b) Umowa o roboty budowlane – kosztorysowe– przez określenie podstaw do jego ustalenia (np. 10 zł za m2 pomalowanej ściany). Możliwość podwyższenia wynagrodzenia; – ryczałtowe – jedna cena za całe dzieło – brak możliwości podniesienia wynagrodzenia;

3.   Forma zawarcia umowy
a)   umowa o dzieło – brak wymogu dla zawarcia umowy o dzieło szczególnej formy prawnej. Do zawarcia umowy może dojść zatem także ustnie, a nawet w sposób dorozumiany.
b)    umowa o roboty budowlane – pisemna, przy czym wymagana przez przepisy dokumentacja stanowi część składową umowy.  Skutki niedochowania formy: nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Wyjątki: zgoda stron na przesłuchanie, spór konsumenta z przedsiębiorcą, uprawdopodobnienie za pomocą pisma, spór przedsiębiorca – przedsiębiorca.

4.  Przedawnienie:
a) umowa o dzieło – 2 lata od chwili wydania dzieła;
b) umowa o roboty budowlane – roszczenia stron przedawniają się na zasadach ogólnych (art. 118 k.c.), czyli po upływie 10 lat, a w odniesieniu do roszczeń związanych z działalnością gospodarczą – po trzech latach. Ten ostatni termin znajdzie zastosowanie w odniesieniu do tych podmiotów, które zawodowo trudnią się wykonywaniem świadczeń w ramach umowy o roboty budowlane (tak, trafnie, uchwała SN (7) z 11 stycznia 2002 r., III CZP 63/01, OSNC 2002, nr 9, poz. 106, z glosami aprobującymi J. Strzępki i E. Zielińskiej, OSP 2002, z. 10, poz. 125, R. Pabisa, Mon. Praw. 2003, nr 6, s. 279, P. Sokala, Pr. Sp. 2003, nr 12, s. 54).

5.  Odbiór dzieła/ robót budowlanych, wymagalność wynagrodzenia:
a) umowa o dzieło –  Przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie od chwili oddania dzieła. W przypadku gdy dzieło ma być oddawane częściami i ustalono wynagrodzenie za każdą część, wynagrodzenie należy się za każde ze świadczeń częściowych. Obowiązek odebrania dzieła przez zamawiającego, gdy zostało wykonane zgodnie z umową.
b) umowa o roboty budowlane – W braku odmiennego postanowienia umowy inwestor obowiązany jest na żądanie wykonawcy przyjmować wykonane roboty częściowo, w miarę ich ukończenia, za zapłatą odpowiedniej części wynagrodzenia.

6.  Wadliwość wykonania dzieła i roszczenia zamawiającego/inwestora:
a) umowa o dzieło – art. 636. § 1. Kc Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.
– § 2. Jeżeli zamawiający sam dostarczył materiału, może on w razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania dzieła innej osobie żądać zwrotu materiału i wydania rozpoczętego dzieła.
– Art. 637. § 1. KC Jeżeli dzieło ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów.
– § 2. Gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego.
b) umowa o roboty budowlaneArt. 656. § 1. Do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło. Dodatkowo w odpowiednio stosuje się przepisy jak wyżej.

7. Zasadnicza różnica między umowami – orzecznictwo:
a) Kryterium odróżnienia umowy o roboty budowlane od umowy o dzieło nie jest oznaczenie stron umowy (inwestor-wykonawca czy wykonawca-podwykonawca) lecz rozmiar przedsięwzięcia, zastosowanie dokumentacji projektowej, przekazanie terenu budowy (lub jej wyodrębnionej części).   Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 maja 2003 r.I ACa 1376/02;
b) Zasadniczym kryterium rozróżnienia pomiędzy umową o dzieło a umową o roboty budowlane jest ocena realizowanego zamierzenia stosownie do wymogów prawa budowlanego.  Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2005 r. V CK 423/05
c) Przedmiotem umowy o roboty budowlane jest przedsięwzięcie o większych rozmiarach, zindywidualizowanych właściwościach, zarówno fizycznych jak i użytkowych, z reguły powiązane z wymogiem projektowania i zinstytucjonalizowanym nadzorem. zasadniczym kryterium rozróżnienia umowy o dzieło i umowy o roboty budowlane jest ocena realizowanej inwestycji stosownie do wymogów Prawa budowlanego. (Wyrok SN z dnia 25 marca 1998 r., II CKN 653/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 207)

Jak widać, różnice między umowami są znaczące. Umowa o roboty budowlane jest przedsięwzięciem o większych rozmiarach, zindywidualizowanych właściwościach, zarówno fizycznych jak i użytkowych, z reguły powiązane z wymogiem projektowania i zinstytucjonalizowanym nadzorem. Zasadniczym kryterium rozróżnienia umowy o dzieło i umowy o roboty budowlane jest ocena realizowanej inwestycji stosownie do wymogów Prawa budowlanego. Poza tym objęta jest dłuższym terminem przedawnienia roszczenia (min. 3 lata) . Z reguły zakłada częściowe odbieranie robót potwierdzone protokołem. Jej zawarcie winno być stwierdzone pismem, a stronom przysługują podobne roszczenia ochronne jak w umowie o dzieło. Szczegółowe omówienie każdej z umów zostanie dokonane w kolejnych artykułach.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

top