Umowa o dzieło z perspektywy przedsiębiorcy. Uwagi ogólne

miniatura_kostka

Umowę o dzieło regulują przepisy Kodeksu Cywilnego, w szczególności art. 627 – 658. Większość prac wykonywanych przez małe firmy stanowi wycinek, bądź etap danego projektu, budowy, remontu, które można łatwo wyodrębnić z całej inwestycji. Niezależnie od nazwy zawartej umowy, sąd będzie ustalał czy stronom chodziło o umowę o dzieło, czy też o umowę o roboty budowlane. Umowa o dzieło będzie stosowniejsza w przypadku mniej skomplikowanych, prostszych prac takich jak: malowanie, tapetowanie, kafelkowanie, podłączenie kotła CO, kominka, montaż okien, drzwi, podłóg, schodów, prace tynkarskie, wykończenie łazienki z podłączeniem systemów sanitarnych etc. W niniejszym artykule szczególna waga będzie przywiązana właśnie tym „drobniejszym umowom”.

Mimo, że umowa o dzieło może być zawarta w formie ustnej, warto zawrzeć ją w formie pisemnej. Umowa pisemna zapewni przedsiębiorcy ugruntowanie pewnych istotnych postanowień takich jak: zakres prac, wysokość wynagrodzenia, termin odbioru dzieła (co wpłynie na moment wymagalności roszczenia). Co najważniejsze w przypadku sporu, dokument będzie stanowił wymierny dowód na okoliczność zawarcia stosunku zobowiązaniowego i ustaleń stron co do umowy. Dokument powinien być podpisany przez obydwie strony i parafowany na każdej stronie umowy. Dlaczego parafowany? Ponieważ to daje pewność, że każda strona umowy została zaakceptowana przez obydwa podmioty. Uniemożliwi to również wstawianie i zmianę postanowień między nagłówkiem a podpisami stron.  Z reguły parafowanie motywuje kontrahentów przynajmniej do przejrzenia postanowień umownych.

Odnośnie formy zawarcia umowy, warto zwrócić uwagę, czy formularz umowy zawiera postanowienie „wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej” lub dodatkowo zwrot: „pod rygorem nieważności” .  Na te wyrażenia należy zwrócić szczególną uwagę. Druga z wymienionych klauzul umownych, przewidująca wymóg zachowania formy pisemnej dla wszelkich zmian umowy pod rygorem nieważności powoduje, że niezachowanie tej formy, na przykład w drodze ustnej modyfikacji treści umowy spowoduje nieważność z mocy prawa takiej czynności, czyli stan, jakby takiej zmiany w ogóle nie było. Wymóg formy pisemnej bez powołania rygoru nieważności – wywiera taki skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Zastrzeżenie to nie dotyczy konfiguracji stron w układzie: przedsiębiorca vs przedsiębiorca, konsument vs przedsiębiorca albo w przypadku obopólnej zgody stron co do przeprowadzenia dowodu przesłuchania stron lub świadków, a także uprawdopodobnienia czynności za pomocą pisma (art. 74 Kc). Konsekwencje te mają też odzwierciedlenie w prawie procesowym w art. 246 i 247 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jak widać,  tej najczęściej spotykanej dla firm konfiguracji czyli przedsiębiorca vs konsument, ten pierwszy nie ma możliwości w przypadku sporu wykazywania innymi środkami dowodowymi, poza dowodami z dokumentu, że w umowie dokonano zmian bądź, że wystąpiły inne istotne okoliczności wpływające na wykonanie dzieła, np. zamawiający nie udostępnił pomieszczeń, nastąpiło przesunięcie terminu zakończenia prac. Oczywiście nie deprecjonuje to roszczeń o zapłatę wynagrodzenia, ale zwiększa ryzyko przegrania ewentualnego sporu sądowego. Dlatego też w przypadku zawarcia klauzuli: „wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej….” przedsiębiorca winien szczególną wagę przywiązywać do dokumentowania za pomocą pisma istotnych okoliczności wpływających na wykonanie dzieła. Przykładem może być sporządzenie aneksu do umowy, protokołu uzgodnień, protokołu odbioru. Oczywiście można zadać sobie pytanie czy zamawiający podpisze taki dokument? W przypadku negatywnej odpowiedzi, należy oświadczenia firmy przesyłać listem poleconym na adres zamawiającego, będzie to dowód na to, że dane oświadczenie zostało klientowi złożone.

Oczywiście można również pozbawić umowę powyższych zapisów, wówczas wszelkie ustne ustalenia będą dla stron wiążące. Wydaje się to optymalne rozwiązanie, które poparte elementami formy pisemnej (np. protokół zdawczo – odbiorczy) da nam gwarancję skutecznego wyegzekwowania wynagrodzenia.

Podsumowując, umowę o dzieło warto udokumentować na piśmie. W przypadku zastrzeżenia formy pisemnej w umowie należy konsekwentnie czynić zadość dokumentowania istotnych czynności za pomocą pisma. Finał prac dobrze udokumentować protokołem zdawczo – odbiorczym.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

top